prof. dr hab. Barbara Kasprzakowa
61-450 Poznań
osiedle Dębina 17B m 29
rekomendacja UAM w Poznaniu


Recenzja kwalifikacyjna środka dydaktycznego
dla Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu
Lesława Furmagi i Romana Jańca "Ortofrajda"


1. Rok produkcji: 2002

2. Nazwa środka dydaktycznego: Ortofrajda

3. Rodzaj środka dydaktycznego:

Ortofrajda - pakiet dydaktyczny to koncepcja (nie system) uczenia się poprawnego pisania dla uczniów klas początkowych i dzieci starszych z zaburzeniami typu dyslektycznego. Ortofrajda jest rodzajem zabawy dydaktycznej - wieloelementowej. Składa się z gry komputerowej, gier planszowych, dyktand, układanek, instrukcji zabaw i filmu przedstawiającego zastosowanie koncepcji w praktyce.
Podstawą koncepcji autorskiej Lesława Furmagi jest pomysł "barwnej ortografii", tzn. kolorowania liter, których zapis nie jest zgodny z wymową. "Barwna ortografia" związana jest z zasadą historyczną i morfologiczną polskiej pisowni. Pomysł kolorowego zapisu jest przeciwieństwem tradycyjnej szarej ortografii. Koncepcję oparto na przekonaniu, że kolory przyciągają uwagę odbiorcy, że zmysł wzroku ma ważne znaczenie w poznawaniu świata, a stałe kojarzenie koloru z literą powoduje zapamiętanie poprawnej pisowni.

4. Producent ubiegający się o wpisanie środka dydaktycznego do wykazu środków zalecanych:

Pomorskie Studio Wdrożeń Dydaktycznych
ul. Ogarna 22/23/10
80-826 Gdańsk
tel. 0 (px) 58 305 72 67
tel.\fax 0 (px) 58 301 62 80
poczta@ortofrajda.pl

5. Opis środka dydaktycznego:

Gra komputerowa i inne elementy wchodzące w skład zabawy dydaktycznej "Ortofrajda" są zgodne z celami edukacyjnymi i treściami "Podstawy programowej" dla I etapu edukacyjnego. Gra realizuje wskazanie łagodnego przejścia od wychowania przedszkolnego do edukacji prowadzonej w systemie szkolnym, ma charakter zintegrowany oraz zgodna jest z celami edukacyjnymi:

a. wspomaganie umiejętności czytania
b. wspieranie działania w różnych sytuacjach
c. rozbudowanie potrzeb kontaktu z przyrodą

Sformułowane w "Podstawie programowej" treści i działania edukacyjne (55 punktów) zawarte są w całości w koncepcji Lesława Furmagi. Proponowane słownictwo wpisuje się w zagadnienia "Podstawy" a przede wszystkim w następujące sformułowania:

a. szkoła - dziecko jako uczeń
b. przyroda w otoczeniu dziecka
c. zabawy, zajęcia, przygody
d. gry i zabawy ruchowe
e. przestrzeganie reguł w grach i zabawach
f. rozpoznanie poziomu sprawności i podstawowych umiejętności czytania, odpowiedniego prowadzenia ćwiczeń usprawniających tę umiejętność.

Konkluzja: stwierdzam zgodność założeń i celów "Ortofrajdy" z zadaniami szkoły sformułowanymi w obowiązującej "Podstawie programowej".
Zanalizujmy teraz metody, sposoby, taktykę dydaktyczną "Ortofrajdy".

a. Gra komputerowa przeznaczona jest dla ucznia jako środek dydaktyczny - ćwiczeniowy w domu. Wprawdzie "Instrukcja" zakłada "rywalizację i bicie rekordów" uważam, że najważniejszym zadaniem ucznia jest bezbłędne przejście przez grę lub jej fragment w dowolnym czasie. Ponieważ gry w bardzo niewielkim stopniu wprowadza zasady gramatyki - co zasługuje na pochwałę - uczeń musi mieć czas na refleksyjne wykonywanie czynności. Na poziomie wstępnym nauki - zabawy, najważniejsza jest gra, jej radosny przebieg a nie wynik - zakończenie zabawy i nagroda dla mistrza.
b. Z niektórych elementów Ortofrajdy mogliby korzystać uczniowie, którzy nie mają w domu komputerów lub nie potrafią się nimi posługiwać. Do nich należą np. dyktanda. Uczeń może sam je wykonać i ocenić, angażują wiele zmysłów, są efektywne dydaktycznie. W przygotowaniu następnych dyktand np. dla II poziomu edukacyjnego autor mógłby wykorzystać fragmenty utworów literackich zawierających przeciętne użycia "trudnych wyrazów". Dyktando powinno być ćwiczeniem w zapisie "zwyczajnego" tekstu a nie spreparowanego z "zasadzek" ortograficznych.
Także Minisłownik powinien składać się z wyrazów o dużej częstotliwości występowania w języku dziecka (niepotrzebne jest słowo gżegżółka, obok mżyć powinno być mrzeć itd.).

6. Przeznaczenie środka dydaktycznego:

a. pierwszy etap edukacyjny
b. język polski
c. nauczycielski - demonstracyjny (w szkole)
uczniowski - ćwiczeniowy (w domu)

7. Osiągnięcia ucznia zakładane w związku z zastosowaniem środka dydaktycznego:

· kształci integrację funkcji wzrokowych, słuchowych i motorycznych
· pomaga szybciej zapamiętywać trudne wyrazy
· doskonali umiejętność czytania
· pomaga dyslektykom przezwyciężyć trudności
· motywuje trwale do udziału w zajęciach
· systematycznie ćwiczy uwagę
· intensyfikuje i organizuje kontakty z tekstem

8. Ocena poprawności merytorycznej i językowej:

Pakiet dydaktyczny "Ortofrajda" jest merytorycznie poprawny. Autorska koncepcja nawiązuje do sprawdzonych w praktyce doświadczeń psychologów i pedagogów (prof. D. Bakkera, A. Łurii, Metody Dobrego Startu M. Bogdanowicz), rzadko natomiast widoczne są doświadczenia polonistyczne, językoznawcze czy metodyczne języka polskiego. Dlatego oceniając pozytywnie język tego tekstu zwracam uwagę na fakt, że nazewnictwo: "ortofrajda, ortopuzzle, ortogi, ortomozaika" choć zrozumiałe - niepotrzebnie jest wprowadzone. "Frajda" nie jest polskim wyrazem, użycie słowa jest tolerowane tylko w swobodnej mowie potocznej zaś w połączeniu z niepolskim członem "orto" (z łac.) tworzy neologizm, zachwaszcza mowę. Stworzone w ten sposób złożenia powinny być w następnych wydaniach skorygowane.

9. Ocena instrukcji, wskazówek metodycznych, komentarza:

Sformułowania instrukcji jasne i zrozumiałe. Wskazówki metodyczne i komentarz poprawne. W następnych wydaniach można by używać mniej zdrobnień ("sprawdzianki, szablonki" są charakterystyczne dla mowy zdziecinniałej i dziecięcej).

10. Ocena bezpieczeństwa użytkowania:

Pakiet dydaktyczny jest bezpieczny dla użytkownika.

11. Ocena jakości technicznej środka dydaktycznego i jego opakowania:

Pod względem technicznym gra komputerowa, gra planszowa i inne materiały do ćwiczeń oraz opakowanie przygotowane są nowocześnie, bardzo starannie i z dużym wyczuciem potrzeb dziecka.

12. Estetyka środka dydaktycznego, w tym estetyka opakowania:

Estetyka żadnej części nie budzi zastrzeżeń, oddziałuje na odbiorcę, zachwyca starannością.




Wnioskuję o wpisanie recenzowanego środka dydaktycznego (gotowego wyrobu) do wykazu środków dydaktycznych przeznaczonych do kształcenia ogólnego zalecanych przez Ministra Edukacji Narodowej i Sportu.

Rzeczoznawca MEN:
prof. dr hab. Barbara Kasprzakowa



Poznań, 11 września 2002 roku.

Powrót